ماه ، و نماز پنجگانه شب معراج فريضه گردانيدند ، و پيش از آن چهار ركعت بيش نبود : دو بامداد و دو شبانگاه ، وقتى معين بر آن ننهاده ، پس از هجرت به مدينه زكات واجب كردند ، و روزهء ماه رمضان بعد از هجرت اندر سال دوم واجب كردند اندر شعبان ، و فريضهء حج در سنهء تسع بود ، و فيه اختلاف العلماء ، و غسل جنابت همچنين . پس چون رسول خدا حجة الوداع كرد ، اين آيت فرو آمد : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ، و پس از آن حلال و حرام نيامد . و گفته‌اند : كمال دين آنست كه رب العالمين هر چه پيغامبران و امم پيشينه را داد از علم حكمت ، آن همه اين امت را داد ، و بر ايشان بيفزود ، و شرايع انبيا منسوخ كرد ، و شريعت اين امت تا بقيامت بپيوندد ، و فسخ و تغيير در آن نشود ، و اين امت بهمهء انبياء بگرويدند ، و تصديق كردند ، و تفريق ميان ايشان نيفكندند ، چنان كه ديگران كردند ، و حسنات اين امت مضاعف گردانيدند ، و در ثواب بيفزودند كه با ديگر امم نكردند . اينست معنى كمال دين كه در آيت گفت . ابو حفص حداد گفته : كمال دين در دو چيز است : در معرفت خدا و در اتباع سنت مصطفى ( ص ) . وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي - ميگويد : نعمت خود بر شما تمام كردم ، و وعده كه كرده بودم از فتح مكه و قهر كفار و نصرت بر دشمن ، وفا كردم ، و بسر بردم . ازين پس مشركان را نيست كه با شما حج كنند ، « الا لا يحج بعد العام مشرك ، و لا يطوفن بالبيت عريان » . و گفته‌اند : كمال دين و تمامى نعمت آنست كه : حج كردن آن روز كه اين آيت آمد با روز عرفه افتاده بود ، حكم به محل خود رسيده ، و فريضه بوقت خود بازگشته ، همچون آن روز كه رب العزة آسمان و زمين آفريد ، و نسيء كه كافران نهادند باطل كرد . و خبر درست است كه مصطفى ( ص ) آن روز گفت : « ان الزمان قد استدار كهيئة يوم خلق السماوات و الارض . السنة اثنا عشر شهرا ، منها اربعة حرم ، ثلاثة متواليات : ذو القعدة و ذو الحجة و المحرم ، و رجب ، شهر مضر الذى بين جمادى و شعبان » .